Diş tipleri: BSP ve NPT farkı
آخر تحديث:
Dişli vana ve bağlantı parçalarında en sık karşılaşılan iki sistem BSP ve NPT’dir. Aynı anma boyutunu paylaşsalar da birbirine takılmamalıdır.
BSP (British Standard Pipe)
- Diş açısı 55°’dir; Whitworth dişine dayanır.
- G (ISO 228): paralel diş. Sızdırmazlık diş arasında değil, conta veya oturma yüzeyiyle sağlanır.
- R / Rp / Rc (ISO 7): R konik erkek, Rp paralel dişi, Rc konik dişi. Konik bağlantılarda sızdırmazlık diş arasında, bant veya macunla sağlanır.
- Avrupa ve Türkiye’de tesisat ve endüstriyel dişli bağlantılarda yaygındır.
NPT (National Pipe Taper)
- Diş açısı 60°’dir; ANSI/ASME B1.20.1 standardıdır.
- Konik (1:16) bir dişdir; sıkıldıkça diş yüzeyleri kenetlenir. Sızdırmazlık için PTFE bant veya macun kullanılır.
- Amerikan menşeli ekipmanlarda, petrol-gaz ve hidrolik uygulamalarda yaygındır.
Neden karıştırılmamalı?
Birçok boyutta diş adımı (inç başına diş sayısı) birbirine yakın, hatta aynıdır; ancak diş açıları 55° ve 60° olduğundan profiller uyuşmaz. Zorlayarak takarsanız diş zarar görür, sızdırmaz veya sökülemez hale gelir.
| Anma boyutu | NPT (diş/inç) | BSP (diş/inç) |
|---|---|---|
| 1/8" | 27 | 28 |
| 1/4" | 18 | 19 |
| 3/8" | 18 | 19 |
| 1/2" | 14 | 14 |
| 3/4" | 14 | 14 |
| 1" | 11,5 | 11 |
| 1 1/4" | 11,5 | 11 |
| 1 1/2" | 11,5 | 11 |
| 2" | 11,5 | 11 |
Nasıl ayırt edilir?
- Diş mastarı (pitch gauge) ile adım ve açı kontrol edilir; 55° mastar BSP, 60° mastar NPT içindir.
- Üzerinde işaret varsa: G, R, Rp, Rc ya da BSP; NPT, NPTF.
- Konik mi paralel mi: konik erkek dişin ucu kökünden daha ince görünür.
- Şüphe halinde parçanın fotoğrafını ve ölçüsünü gönderin; birlikte doğrulayalım.
Hidrolik hatlarda ayrıca metrik, UNF ve JIC gibi başka diş sistemleri de vardır; sipariş verirken diş tipini ve standardı mutlaka belirtin.
